FANDOM


2.Dünya Savaşında,Doğu Cephesinde Ekim 1941 ve Ocak 1942 yılları arası yapılan,Almanların Sovyetler Birliği'nin başkenti olan Moskova'ya saldırmasıdır. Moskova,2.Dünya Savaşında Almanlar için ele geçirilmesi gereken en önemli yerlerden biriydi.

Moskova Savaşının kod adı "Typhoon Operasyonu'ydu". Plana göre şehir,2 taraftan kıskaca alınacaktı.3.ve 4.Panzer Orduları Kalinin Cephesinden saldıracak ve aynı anda Moskova-Leningrad Trenyolu'nu kesecekti. Diğer kol ise Güney Moskova Oblast'tan Batı Cephesine saldıracak,4.Ordu Batı'dan Moskova'ya ilerlerken 2.Panzer Ordusu Güney Tula'dan saldıracaktı.

Sovyetler,Moscow Oblast'a 3 Savunma Kuşağı inşa etti. Yeni kurulan ordular buraya sevk edildi. Sibirya ve Uzak Doğu'dan askerler getirildi. Sonradan Alman ilerleyişinin durmasıyla,Sovyetlerin yaptığı karşı saldırı sonucu Almanlar eski pozisyonları olan Oryol, Vyazma ve Vitebsk, şehirlerine geri çekildiler.

ARKA PLAN Edit

Orjinal Alman işgal planı olan Barbarossa Harekatına göre Moskova 4 ay içinde düşmeliydi. 22 Haziran 1941'de Alman,Roman ve Slovak askerleri Sovyetler Birliğini işgale başladı. Macaristan'ın Sovyetler tarafından bombalanması üzerine sonradan Macarlar'da işgale katıldı. Barbarossa Operasyonu çerçevesinde,Sovyet Uçaklarının çoğu daha yerdeyken yok edildi. Blitzkrieg taktikleriyle Alman Birlikleri Sovyet Topraklarında hızlıca ilerledi. Zırhlı birlikler Sovyet ordularını kuşatarak tamamen yok ediyordu. Alman Kuzey Ordu Grubu Leningrad'a doğru ilerlerken,Alman Güney Ordu Grubu Ukrayna'yı ele geçirdi. Bu arada'da Alman Merkez Ordu Grubu Moskova'ya doğru ilerliyordu. Sovyet savunmaları çöküyordu ve Sovyetlerin kayıpları çok büyüktü.

Temmuz 1941'de Merkez Ordu Grubu Minsk yakınlarında 1-2 Sovyet Ordusunu yok etti.Kayıplar bu sefer büyüktü ve kaynaklar bu boşluğun kapatılmasına elverişli değildi. Sovyet hatlarında büyük bir boşluk oluşmuştu. Alman Orduları Dinyeper Nehrinden karşıya önemsiz kayıplarla geçti. Dinyeper, Moskova'ya giden yoldu.

Ağustos 1941'de Alman Orduları Moskova'ya doğru giden yolda önemli bir stratejik yer olan Smolensk'i ele geçirdi.Smolenks Dvina,Dinyeper ve diğer bazı Nehirlerin olduğu noktadaydı Moskova'ya geçmek için en hızlı yoldu. Köprü inşa etmeden rahatlıkla Moskova'ya gidilebilirdi. Smolensk'teki umutsuz direniş 10 Temmuz'dan 10 Eylül 1941'e kadar 2 ay sürdü. Smolensk savaşı Alman ilerleyişi Eylül ortalarına kadar durdurdu. Blitzkrieg için gerekli kaynaklar sağlanamadı. Merkez Ordu Grubu kaynaklarının yarısını kullanmak zorundaydı. Smolensk savaşı sırasında Moskova savunmasızdı ancak şehre karşı yapılan bir saldırı Almanların tüm kanatlarını büyük bir riske sokacaktı. Hitlere durum anlatıldığında Hitler Leningrad ile Kiev'in ele geçirilmesini söyledi. Kiev başarıyla alınacaktı ancak Leningrad alınamayacaktı. 3 Panzer ordusu, 2.4.ve 9.ordular oyalama görevleri yapacaktı. Moskova'ya saldırılmaması Alman liderleri arasında büyük bir kriz yarattı. 2 Ekim 1941'de Alman orduları ciddi bir ölçüde zayıfladı ve Ruslar Savunma için yeni birlikler yetiştirdi.

'Başka bir yerde,Leningrad'da ise Almanlar çıkmaza girmişti. Luga'yı ele geçirmek için 1 ay savaşılmıştı. Güneyde ise Alman Güney Grubu 1-2 ciddi saldırı sonucu durmuştu. Güney Ordu Grubu'nda az eğitimli,deneyimleri az ve silahları yetersiz olan Romanlar ve Macarlar sorun yaratıyordu. Sovyetler Birliği'ndeki Alman Ordularını ciddi bir sorun bekliyordu. Merkez Ordu Grubu Moskova'ya saldırabilecek kadar güçlüydü,Ama böyle bir ilerleme Alman Hatlarında büyük bir boşluk bırakacaktı. Sovyet saldırılarına karşı savunmasız olunacaktı. Hitlere göre Almanya'nın Yiyecek ve Madenlere ihtiyacı vardı ve bu ihtiyaç Ukrayna'dan karşılanacaktı. Bu nedenle Wehrmacht Donbass'ı ele geçirip oradan Moskova'ya ilerlemekle görevlendirildi. Kieve yapılan saldırıda Sovyetler büyük bir yenilgiye uğradı

ALMAN İLERLEYİŞİ Edit

PLAN Edit

Moskova Politik ve Askeri açıdan büyük bir öneme sahipti ve Hitlere göre burası ele geçirilirse Sovyetler Birliği'nin  çöküşü hızlanacaktı.Bu nedenle Merkez Ordu Grubu için Ana Görev Moskova'yı ele geçirmekti. Typhoon Operasyonu 3 Orduyu,3 Panzer ordusunu ve 2.Luftwaffe Filosunu kapsıyordu. 1 Milyondan fazla asker,1700 tank ve 14 bin top katılacaktı.Alman Hava Gücü ise zayıflamıştı. 22 Hazirandan beri Luftwaffe 1603 uçak kaybetmişti ve 1028'i hasarlıydı. Sonuçta 2.Luftwaffe Filosunda 158 tane Orta sınıf bombardıman uçağı ve Bombardıman uçağı,172 tane savaş uçağı  olmak üzere sadece 549 kullanılabilir uçak vardı. Saldırı standart Blitzkrieg taktikleri üzerine kuruluydu.

Sovyetler için 3 ayrı cephede Almanlarla savaşmak zordu. Sovyet Orduları aylardır savaşıyordu ve askerlerin hepsi yorgundu. Moskova'yı 1 Milyon 250 bin asker, 1000 tank ve 7600 top savunuyordu. Sovyet Hava Kuvvetleri için ise kayıplar çok fazlaydı. Ancak sonradan açılan fabrikalar sayesinde kayıpların yerleri doldurulmaya başlandı ve Sovyet Hava Kuvvetlerinin 936 uçağı olmuştu. Bunlardan 578 tanesi Moskova'nın savunmasında kullanılacak olan Bombardıman uçaklarıydı. Gelen destek uçaklardan sonra bile Sovyet Hava Kuvvetleri Savaştan önceki mevcudiyetine ancak ulaşmıştı. Moskova'yı savunan birliklerin tecrübeleri çok azdı ve silah bakımından yoksundular. Anti-Tank silahları çok azdı ve Tankları eski modeldi.

Sovyetler ilk önce şehrin etrafına Savunma barikatları inşa etti. İlk önce Rzhev–Vyazma–Bryansk barikatı,sonra Mozhaisk savuna hattı ve en son şehrin içinde savunma barikatları inşa edilmişti. Ancak bu savunmalar operasyon başında hazır değildi çünkü Almanlar çok hızlı ilerliyordu.

VYAZMA ve BRYANSK ALANI Edit

Vyazma'nın yanında,Kuzey Cephesi ve Yedek Kuvvetler 3. ve 4.Alman Panzer Orduları tarafınca kolayca yenildi. Alman Panzer Orduları buradan Kızıl Ordu hatlarında ilerlemeye devam etti. 4 Sovyet Ordusu şehrin Kuzeyinde kapana kısılmıştı.

Almanların beklentisine ters olarak,kuşatılan Sovyet Orduları teslim olmadı. Gayet çetin bir savaş verdiler. Alman Ordusu Sovyet kuşatılan Sovyet Ordularını yok  etmek için oraya 28 Tümen yollamak zorunda kaldı. Sovyet güçlerinin kalıntıları geri çekilip gerideki hatları güçlendirebilirdi. Vyazma'daki Sovyet güçlerinin direnişi Sovyet yüksek Komutanlığına istenilen zamanı yaratmıştı. Direnişçilere destek sağlaması için Uzak Doğu'dan 3 Tüfek ve 2 Tank tümeni yolladılar.

Bryansk'ın güneyindeki Sovyet direnişi daha etkili olmuştu. 2.Panzer Ordusu ilerleyen 2.Orduya beraber  tüm cephede bir kuşatma harekatına girişti. 3 Ekim'de Orel,6 Ekim'de Bryansk düştü. 2.Luftwaffe Filosu 984 göreve gitmişti ve bu görevlerde 679 aracı imha etmişti. 4 Ekim'de 100 Orta sınıf Bombardıman uçağı ile Bombardıman Uçakları demir yollarını bombalayarak Sovyet askerlerinin Sumy-Lgov-Kursk alanlarındaki hareketlerini engelledi ve Bryansk'ın Güney ve Kuzey cepheleriyle olan bağlantısını kesti. 2 Sovyet Ordusu daha kuşatıldı ancak onlar da teslim olmadı.  Poniry ve Mtsensk'a küçük gruplar halinde çekilerek savunma hattı oluşturdular. 23 Ekim'de son kalıntılar'da geri çekildi.

7 Ekim'de bu bölgedeki Alman saldırısı çıkmaza girdi. İlk neden,kar yağmıştı ve çabucak erimişti. Bu da yolları çamura döndürmüştü. Alman zırhlı birlikleri oldukça yavaşlamıştı ve manevra yapabilme yeteneğini önemli ölçüde kaybetmişti. Askerler ve tanklar yıpranmıştı. 4.Panzer Tümeni Mtsensk yakınların bir pusuya düşmüştü. Yeni üretilen T-34 tankları ağaçların arasında gizlenmişti ve Almanlar onları fark etmeden geçmişlerdi. Sovyet tankları Almanlara 2 kanattan saldırdı. Almanlar saldırı sonrasında şok olmuştu.

Büyük çaptaki Sovyet saldırıları,Alman ilerleyişini durdurmuştu. Bryansk cephesindeki Alman güçleri güçlü bir Sovyet karşı saldırısıyla karşı karşıya kalmıştı. Sovyetler saldırıyı Ağır bir Hava saldırısıyla desteklemişti. Luftwaffe,Rus Hava Kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdi. Yapılan 152 Stuka ve  259 Orta Boy Bombardıman uçağı sortisinde,Sovyet saldırısı çıkmaza girdi. 202 stuka ile 188 Orta boy bombardıman uçağı Brynask alanındaki Sovyet yardım depolarına saldırdı. Luftwaffe'nin 22 Tank ve 450 araç yok etmişti. Kayıplar üzerine Sovyetler saldırıyı durdurdu.

Kızıl Ordu'nun çaresiz direnişi,Almanların ilerleyişini yavaşlattı. 10 Kasım 1941'de Almanlar Mozhaisk Cephesine vardı ve orada yeni Sovyet birlikleriyle iyi hazırlanmış bir savunma buldular. Aynı gün General Georgy Zhukov  Leningrad'tan Moskova'nın savunması için çağrıldı. Luftwaffe hala gökyüzünü kontrol ediyordu. O gün yapılan 537 Sortide 440 araç(Motorlu araç ve kamyon) ve 150 topçu birliğini yok etti.

15 Ekim'de Stalin Komünist partiye ve Genelkurmaya Moskova'yı terk ederek Kuibyshev'ya gitmelerini emretti. Geride sadece 1-2 subay bırakıldı. Bu tahliye Moskovalıları paniğe sürüklemişti. 16-17 Ekim'de çoğu sivil şehirden kaçmaya çalıştı. Ama Stalin Moskova'da kaldı.

MOZHAISK SAVUNMA HATTI Edit

13 Ekim 1941'de Alman ordusu Moshaisk savunma hattına vardı. Bu hattaki Sovyet askerleri Almanları zorlukla yavaşlatabildi.

Moskova bir kaleye döndürüldü. 250 bin kadın ve çocuk Moskova etrafına Anti-Tank çukurları ve siperler kazdılar. Moskova'daki tüm fabrikalar askeri üretime döndü. Otomobil fabrikaları Otomatik Tüfek fabrikasına,Saat fabrikası Mayın dedektörü fabrikasına,çikolata fabrikası Cephe için yiyecek üretmeye ve Otomobil tamir fabrikaları da Hasarlı tank ve araçları tamir etmeye başladı. Ama durum hala çok tehlikeliydi. Şehir Alman Panzerlerinin tehdidi altındaydı. Moskova Hava saldırıları için ana hedefti

13 Ekim 1941'de Almanlar saldırıya devam etti. Kuzeydoğu'ya doğru saldırı yapılarak koruması zayıf olan Kalinin'i alıp oradan güneye dönüp Kaluga ve Tula'ya saldırdılar.Tula hariç 14 Ekim'de hepsi ele geçirildi. Bu başarılar üzerine Almanlar Ana Cepheye bir saldırı yaparak 18 Ekim'de Mozhaisk'i ve Maloyaroslavets'i ele geçirdi. 21 Ekim'de  Naro-Fominsk ve 27 Ekim'de Volokolamsk ele geçirildi. Zhukov bunun üzerine geri çekilmeyi emrederek güçlerini Nara Nehrine çekti.

ALMANLARIN GELİŞİ Edit

YIPRANMA Edit

Alman güçleri yıpranmıştı. Motorlu araçların 1/3'ü sağlam çalışıyordu. Cepheye kışlık giysilerin gelmesinde sorunlar olmuştu.

31 Ekim - 15 Kasım arası Wehrmacht yüksek komutanlığı Moskova'ya karşı 2.bir saldırı planlandı. Almanlar Moskova'ya doğudan yeni birlikler geldiğini biliyorlardı. Geride daha çok asker vardı ama Sovyet kayıpları çok büyük olduğundan askere her yerde ihtiyaç vardı. Moskova'daki Askeri birlik 500 bin asker ile 890 Tank'tan oluşuyordu. Sovyet topçu birlikleri ve Askeri mühendisler Almanların geçeceği yollara konsantre olmuştu. Sovyet askerleri ve özellikle Subaylar Alman saldırısı için bu sefer daha tecrübeliydi.

15 Kasım 1941'de yerler buzla kaplanmıştı. Bu çamur problemini çözüyordu ve Tanklar daha rahat hareket edebilirdi.

SON KUŞATMA Edit

15 Kasım 1941'de Alman Tank Orduları Klin'e doğru saldırıya geçti. 3.Panzer ordusu 24 Kasım'da ağır çarpışmalar sonucu Klin'i,25 Kasım'da Solnechnogorsk 'ı ele geçirdi. Sovyet savunması hala güçlüydü. 28 Kasım'da 7.Alman Panzer Ordusu Moskova-Volga Kanalını ele geçirmeyi planladılar. Orası Moskova önündeki tek engeldi. Ama güçlü bir Sovyet karşı saldırısı Almanların geri çekilmesine neden oldu. Moskova'nın Kuzeybatısında Almanlar Krasnaya Polyana'ya vardı.

Güneyde,Tula'da 18 Kasım 1941'e kadar savaş devam etti. 2.Panzer Ordusu şehri kuşatmaya çalışıyordu. Alman güçleri'nin hala Kışlık giysileri yoktu ve oldukça hırpalanmışlardı. Alman ilerleyişi günlük 5-10 kilometre'ye düşmüştü. 26 Kasım'da Alman panzerleri Moskova'ya giden önemli bir yer olan Kashira'ya yaklaştı. Karşılık olarak ertesi gün Sovyet karşı saldırısı düzenlendi ve Alman ilerleyişi durdu. Almanlar Aralık'ta geri sürüldü ve şehrin Güney kısmı kurtarıldı. Tula dayandı.Güney'de Almanlar asla Moskova'ya yaklaşamadı.

Kuzey  ve Güney'deki direniş üzerine 1 Aralık 1941'de Batı'ya bir saldırı düzenlendi. Yapılan karşı saldırıda Almanlar 4 gün sonra geri çekilmek zorunda kaldı. 2 Aralık'ta Almanlar Khimki'yi ele geçirdi. Burası Almanların ilerleyebildiği son noktaydı.

Hava dondurucu olmuştu. 30 Aralık'ta Berlin'e Moskova'da havanın -45'e kadar düştüğünü belirtti. 130.bin'den fazla Alman donmuştu. Almanların giysileri ve teçhizatları soğuğa karşı tasarlanmamıştı. Aynı soğuk Ruslara'da gelmişti ama onlar alışık olduğu için onlar iyi hazırlanmışlardı.

SOVYET KARŞI SALDIRILARI Edit

Alman istihbaratı,Alman saldırısının durmasına rağmen Rusların karşı saldırı yapabilecek kaynağı olmadığını belirtti. Ama bu bilgi yanlıştı. Stalin 18 Tümen,1700 tank ve 1500 uçak transfer etmişti. Sovyet istihbaratı Japonların saldırı yapmayacağını öğrenmişti ve bunun üzerine Uzakduğu'dan birlikler getirmişti. Sovyet karşı saldırısı 5 Aralık 1941'de başladı.Krasnaya Polyana ve 1-2 şehir geri alındı.

Aynı gün Hitler Alman Ordusu'nun tüm cephede Savunma yapacağını söyledi. Ordu generalleri tüm cephenin savunulamayacağı konusunda hemfikirdi. Bunun üzerine Guderian Ordunun -- Hitlerin izni olmadan -- Oka nehrinin batısına çekilmesini emretti. Hitler bunu duyunca geri çekilme emrini iptal  etti.Askerlerin her kareyi savunacağını,gerekirse Havan topu mermileriyle çukur kazacağını söyledi. Guderian bu noktada donarak ölen askerlerin savaşarak ölen askerlerden daha fazla olduğunu söyledi. Hitler bu noktada bile geri çekilmeye karşı çıkıyordu ve Guderian ile beraber 1-2 kişiyi attı.

Bunlar sürerken Sovyet saldırısı Kuzeyde devam ediyordu. Saldırı ile Kalinin Sovyetler tarafından ele geçirildi. 7 Aralık'ta Klin'e ulaşıldı. Sovyet cephe komutanı bölgede kalan Alman askerini kuşatmayı denedi.Zhukov Güneyde Alman 3.Panzer Ordusunu pusuya düşürecek olan General Konev'e yardım etmek amaçlı o bölgeye yardım yolladı. Almanlar zamanla kuşatmadan kurtulunca Kuşatma başarısız oldu. 2.Deneme Tula yakınlarında 2.Panzer ordusuna yapıldıysa'da başarısız oldu. Güneyde ise saldırı iyi devam ediyordu.

Luftwaffe Aralığın 2.yarısında felce uğramıştı. Hava Eksi 44 dereceydi. Ocak 1942'ye kadar donma problemleriyle teknik problemlerle karşılaşıldı. Luftwaffe Moskova semanlarından kaybolmuştu. Bu arada da Sovyet Hava Kuvvetleri kendini geliştirip güçlendiriyordu. 4 Ocak'ta Gökyüzü temizlendi. Luftwaffe hemen takviye edildi ve Ek birimler geldi. Hitler bu durumun savaşı kurtaracağını planlıyordu. 2 Bombardıman uçak grubu Almanya'dan Tamirden dönmüştü. 4 Nakliye uçak grubu'da ek olarak yollandı. Bu sayede kuşatılan orduların Nakliyesi sağlanabilcekti. İleri cephelere daha kolay teçhizat yollanabilecekti. Bu son dakika çabalarından biriydi ve işe yaramıştı. Gelen uçakların görevi Merkez Ordu Grubunu korumaktı.Sovyetlerin başarılarına rağmen,Luftwaffe Merkez Ordu Grubu için hayati önem taşıyordu. 17 Aralık ve 22 Aralık'ta Tula yakınlarında 23 Tank ve 299 Motorlu aracı yok etti. Merkezde Sovyet ilerlermesi çok yavaştı. Sovyetler sadece 26 Aralıkta Naro-Fominsk'i,28 Aralık'ta Kulaga'yı ve 2 Ocak'ta Maloyaroslavets'yı ele geçirebildi. Saldırı 7 Ocak'ta durdu. Almanlar Moskova'dan 100-250 km kadar uzağa sürüldü. Stalin daha fazla tuzak kurulmasını ve Merkez Ordu  Grubu'na saldırılmasını emrettiyse'de Kızıl Ordu çok yorulmuştu. Yapılan tüm saldırılar başarısız oldu. Almanların ilk yenilgisini alması,Kızıl Ordu'yu ümitlendirmişti. Sovyetler Birliğini tek saldırıda yok etme planları sona ermiş,Barborassa Operasyonu sonra ermişti.

SONUÇ Edit

Kızıl Ordu'nun kış saldırıları Almanları Moskova'dan uzaklaştırmışsa'da şehir hala  tehdit altındaydı. Şehir cepheye çok yakındı. Sovyetlerin yaptığı karşı saldırılarda 2 tarafta çok büyük kayıplar verdi. 1943'ün başlarında Merkez Ordu Grubu Batıya hareket etti. Ama Moskova 1943 Ekimine kadar güvenli değildi. Bu tarihte Almanlar Smolensk'ten tamamen sürüldü.

Moskova yenilgisinden sonra Hitler Wehrmacht'ı devraldı. Etrafında tecrübesiz subaylar vardı. Rusya'da artık Kışa karşı savaş veriliyordu. Haziran 1941'den beri ilk kez Rusya'da yenilgi alınmıştı. 5 Ocak 1942'de Stalin bir Bahar saldırısı emrini verdi. Saldırılar Moskova'da,Leningrad'da ve Güney Rusya'da yapılacaktı. Ama Kızıl Ordu'nun kaynakları azdı ve Almanların Taktiksel başarıları vardı. Tüm Sovyet karşı saldırıları Almanlar tarafından başarıyla durduruldu. Leningrad'ın yakınlarında bir Rus ordusu daha kuşatılarak yok edildi. Almanların bu başarılardan sonra Stalingrad'a saldırmaya karar verdi.

Moskova savunması Sovyet direnişinin bir sembolü haline gelmişti. 1965'te şehir "Kahraman şehir" unvanını aldı.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.